Ekonomia współdzielenia jako pomost — gdy rynek i usługi publiczne nie domykają potrzeb.WiedzaO FundacjiFAQ
Fundacja DivideyouFundacja Divideyou Skontaktuj się
Obszary działań

Obszary, w których pracujemy

Fundacja Divideyou koncentruje się na czterech obszarach, w których coraz częściej powstają białe plamy społeczne — miejsca, grupy lub potrzeby, których nie zaspokaja skutecznie ani rynek, ani system publiczny.

Wprowadzenie

Mieszkańcy zostają pomiędzy dwoma systemami — rynkiem i sektorem publicznym — z których żaden nie odpowiada w pełni na ich potrzeby.

Rynek nie wchodzi tam, gdzie usługa jest zbyt rozproszona, mało rentowna lub wymaga długiego horyzontu zwrotu. Sektor publiczny mierzy się z ograniczeniami budżetowymi, kadrowymi i organizacyjnymi.

Ekonomia współdzielenia tworzy w tych miejscach pomost: łączy zasoby mieszkańców, JST, NGO, firm, inwestorów i lokalnych operatorów, aby uruchamiać rozwiązania możliwe do wdrożenia lokalnie i rozwijania etapami.

Cztery obszary

Gdzie powstają białe plamy

Każdy obszar opisujemy tak samo: problemy rynku → problemy sektora publicznego → jak współdzielenie poprawia sytuację → proponowany efekt. Przejdź do wybranego obszaru.

Opieka senioralna i bezpieczeństwo 50+

01 · Seniorzy i opieka

Potrzeba opieki istnieje, ale nie powstaje wokół niej stabilna, skoordynowana oferta. Senior i jego rodzina pozostają pomiędzy zbyt drogim rynkiem a przeciążonym systemem publicznym.

20,6%mieszkańców Polski jest w wieku 65+ — co piąty mieszkaniec (dane za 2024 r.)
1,10współczynnik dzietności w Polsce w 2024 r. — znacznie poniżej zastępowalności pokoleń
większośćopieki długoterminowej odbywa się nieformalnie, w rodzinie

Problemy usług rynkowych

  • Usługi senioralne są często zbyt drogie dla przeciętnej rodziny — opieka domowa, rehabilitacja, monitoring czy placówka wymagają wysokich, regularnych wydatków.
  • Rynek wchodzi tam, gdzie jest popyt i zdolność płatnicza — mniejsze miejscowości i rodziny o niższych dochodach zostają poza zasięgiem.
  • Rynek jest pofragmentowany: rodzina osobno szuka opiekuna, rehabilitanta, lekarza, transportu i systemu alarmowego — brak jednego, bezpiecznego modelu.

Problemy usług publicznych

  • System publiczny jest przeciążony, a gminy, OPS-y i CUS-y mają ograniczone kadry i budżety na usługi środowiskowe.
  • Pomoc bywa uruchamiana zbyt późno — brakuje systematycznej diagnozy potrzeb, profilaktyki i wczesnego rozpoznawania ryzyka.
  • Odpowiedzialność jest rozproszona między rodzinę, gminę, NGO i personel medyczny — bez wspólnych standardów system działa reaktywnie.
Jak ekonomia współdzielenia poprawia sytuację
wspólne diagnozowanie potrzeb opiekuńczych lokalnej społecznościrozwój usług środowiskowych i dziennychNGO jako lokalni operatorzy usługnarzędzia cyfrowe do bezpieczeństwa i koordynacji opiekiłączenie finansowania publicznego, prywatnego i projektowego

Proponowany efekt

  • Współdzielenie nie zastępuje rodziny, rynku ani gminy — tworzy między nimi mechanizm współpracy, który zwiększa dostępność opieki, poprawia bezpieczeństwo seniorów i ogranicza sytuacje, w których osoba starsza zostaje bez realnego wsparcia.

Masz podobną białą plamę w obszarze „seniorzy i opieka”?

Skontaktuj się Zobacz instytucje wdrożeniowe
Dostępność i mieszkalnictwo społeczne

02 · Mieszkalnictwo

Największą białą plamę tworzą osoby „pomiędzy” — zarabiające za dużo na pomoc socjalną, a za mało na kredyt. Rynek ich nie obejmuje, a publiczny zasób jest zbyt mały.

47%o tyle wzrosły ceny mieszkań w UE w latach 2010–2022 (czynsze o ok. 18%)
40%dochodu na mieszkanie to próg przeciążenia kosztami mieszkaniowymi
7%średni udział mieszkań społecznych w zasobie krajów OECD

Problemy usług rynkowych

  • Ceny mieszkań, wymagany wkład własny i restrykcyjne kryteria banków odcinają wiele pracujących rodzin od własności.
  • Najem komercyjny pochłania dużą część dochodu, ale nie buduje majątku ani stabilności — po latach najemca jest w tym samym punkcie.
  • Rynek nie tworzy dość mieszkań dla pracowników lokalnych firm, młodych rodzin, osób na B2B czy z krótką historią zatrudnienia.

Problemy usług publicznych

  • Zasób komunalny jest niewystarczający, kolejki długie, a możliwości inwestycyjne JST nie nadążają za potrzebami.
  • SIM, TBS i najem społeczny bywają skuteczne, ale wymagają partnerów, finansowania i długiego procesu przygotowawczego.
  • Brak spójnych modeli współpracy między JST, inwestorami, wykonawcami, pracodawcami i NGO — każdy widzi tylko część problemu.
Jak ekonomia współdzielenia poprawia sytuację
programy Rent to Buyprogramy budowy wiarygodności kredytowejmieszkania pracownicze realizowane z lokalnymi firmamispołeczne inicjatywy mieszkaniowe z udziałem JST, inwestorów i wykonawcówspołeczne agencje najmumodele współfinansowania i współużytkowania zasobu mieszkaniowego

Proponowany efekt

  • Mieszkalnictwo może stać się narzędziem stabilizacji lokalnej społeczności, a nie wyłącznie produktem rynkowym albo świadczeniem publicznym. Celem jest budowa ścieżek dla osób, które dziś pozostają poza klasycznym rynkiem kredytowym i poza publicznym systemem mieszkaniowym.

Masz podobną białą plamę w obszarze „mieszkalnictwo”?

Skontaktuj się Zobacz instytucje wdrożeniowe
Mikrosieci i odporność energetyczna gminy

03 · Energetyka lokalna

Lokalna energetyka to nie zbiór pojedynczych urządzeń, lecz system wymagający bilansowania, współpracy i planowania. Tam, gdzie brakuje mechanizmu organizacji współpracy, powstają białe plamy energetyczne.

~59,8%udział węgla w produkcji energii elektrycznej w Polsce na początku 2024 r.
28,8%udział OZE w produkcji energii elektrycznej w Polsce w 2024 r.
11%udział energii słonecznej w miksie elektrycznym UE w 2024 r. — po raz pierwszy więcej niż węgiel

Problemy usług rynkowych

  • Rynek zdominowany jest przez duże podmioty i scentralizowane modele — gmina ma ograniczoną kontrolę nad kosztami i sposobem wytwarzania energii.
  • Dostawcy oferują pojedyncze rozwiązania (PV, magazyny, pompy ciepła), a brakuje spojrzenia systemowego z bilansowaniem i planowaniem.
  • Rynek rzadko interesuje się małymi, lokalnymi projektami o niepewnej opłacalności i rozproszonych odbiorcach.

Problemy usług publicznych

  • JST chcą obniżać koszty energii i zwiększać odporność, ale brakuje im spójnego modelu: co budować, w jakiej kolejności i z kim.
  • Procedury publiczne utrudniają szybkie testowanie wariantów i elastyczne łączenie partnerów.
  • Gmina ma budynki, grunty, zapotrzebowanie i mandat, ale nie zawsze kompetencje techniczne, wykonawcze i finansowe, by uruchomić mikrosieć.
Jak ekonomia współdzielenia poprawia sytuację
mikrosieci lokalnespółdzielnie energetycznewspółdzielenie produkcji i zużycia energiiwspólne wykorzystanie magazynów energiisymulowanie scenariuszy energetycznych przed inwestycjąłączenie inwestycji prywatnych i publicznych w jeden system

Proponowany efekt

  • Współdzielenie zwiększa lokalną odporność, poprawia przewidywalność kosztów i pozwala lepiej wykorzystać zasoby, które już istnieją w społeczności. Nie chodzi tylko o tańszą energię, ale o większą kontrolę nad infrastrukturą krytyczną dla życia lokalnego.

Masz podobną białą plamę w obszarze „energetyka lokalna”?

Skontaktuj się Zobacz instytucje wdrożeniowe
Krótkie łańcuchy i bezpieczeństwo żywnościowe

04 · Lokalna żywność

Żywność jest traktowana głównie jako sprawa rynku, a nie element odporności społecznej. Brakuje modelu wiążącego lokalną produkcję, dystrybucję i konsumpcję z polityką społeczną gminy.

1,05mld tżywności zmarnowano globalnie w 2022 r. (UN Food Waste Index)
19%żywności dostępnej konsumentom jest marnowane — w domach, gastronomii i handlu
40%ludzi na świecie nie było stać na zdrową dietę w 2023 r. (szacunek FAO)

Problemy usług rynkowych

  • Zależność od długich łańcuchów dostaw i dużych sieci oznacza wysokie ceny i słabą pozycję lokalnych producentów.
  • Małym producentom trudno konkurować — problemem nie jest produkcja, lecz dostęp do odbiorcy, logistyka i przewidywalność zamówień.
  • Rynek nie zapewnia lokalnej odporności — w kryzysie społeczność bywa całkowicie zależna od zewnętrznych dostaw.

Problemy usług publicznych

  • Sektor publiczny rzadko prowadzi aktywną politykę lokalnej żywności — traktuje ją jako sprawę rynku, nie odporności społecznej.
  • JST wspierają targowiska i inicjatywy, ale rzadko tworzą stałe łańcuchy dostaw między producentami, szkołami, DPS-ami i punktami odbioru.
  • Brak modelu wiążącego lokalną produkcję i konsumpcję z polityką społeczną, zdrowotną i gospodarczą gminy.
Jak ekonomia współdzielenia poprawia sytuację
lokalne punkty odbioru żywnościwspólne platformy zamówieńwspółdzielona logistykapartnerstwa z lokalnymi rolnikami i przetwórcamiprogramy żywnościowe dla pracowników, seniorów lub szkółmodele akcjonariatu społecznego i współodpowiedzialności za dostawy

Proponowany efekt

  • Lokalna żywność staje się elementem odporności społecznej, zdrowia publicznego i lokalnej gospodarki. Mieszkańcy zyskują lepszy dostęp do produktów, producenci stabilniejszy rynek zbytu, a JST narzędzie wzmacniania lokalnej samowystarczalności.

Masz podobną białą plamę w obszarze „lokalna żywność”?

Skontaktuj się Zobacz instytucje wdrożeniowe
Ekonomia współdzielenia jako pomost

W każdym obszarze działa ten sam mechanizm

Tam, gdzie rynek nie widzi opłacalności, a sektor publiczny nie ma zasobów, powstają białe plamy. Fundacja Divideyou buduje modele współpracy, w których strony dzielą się zasobami, kompetencjami, odpowiedzialnością i finansowaniem. Nie zastępujemy rynku ani państwa — tworzymy rozwiązania pomostowe.

Źródła danych: GUS (demografia), Eurostat (mieszkalnictwo), Ember (energetyka), UN Food Waste Index / FAO (żywność). Wartości szacunkowe, według przywołanych źródeł.

Skontaktuj się